Zaterdag 28 juni
Om half zeven brachten Patrick en Marike ons naar Schiphol.
Nadat de auto was geparkeerd gingen we samen naar de incheckbalie
waar de vertegenwoordiger van Baobab op ons zou wachten.
Omdat we zelf te vroeg waren was die er nog niet. Wel hebben we
al kennis gemaakt met Hans en Erna en Ruud en Annemiek. Toen de
Baobabman er was met de tickets bleken er al wat meer mensen te
zijn. Na het uitgeven van de tickets was de vertegenwoordiger
zo weg en zijn we gaan inchecken. Dat duurde even, het was
aardig druk. Voor de vlucht naar Frankfurt zaten we gescheiden
door een gangpad, maar dat was maar een uurtje, dus dat ging
wel. Later bleek dat we allebei al naast toekomstige
reisgenoten zaten. Piet naast Marc en Mirjam en ik naast Hanneke.
Voor de grote vlucht naar mexico hadden we wel stoelen naast
elkaar.
Na een bakje koffie met een saucijzenbroodje namen we afscheid
en gingen we door de gate. Het maakt tenslotte ook niet uit op
welke stoel je hangt, het duurt toch altijd even lang.
In Frankfurt moesten we gelijk door naar de gate om te boarden.
Daar konden we gewoon weer verder hangen, het schijnt
tegenwoordig een van onze favoriete hobby's te zijn: hangen op
een vliegveld.
Het was een lange vlucht, de verzorging was prima, maar daar
was ook gelijk alles mee gezegd. Ik heb meer geslapen dan dat
ik wakker ben geweest, Piet heeft weer geen oog dichtgedaan,
het aloude liedje dus weer.
Op het vliegveld van mexico-Stad hebben we Marjan onze
reisleidster ontmoet. Zij had dezelfde vlucht gehad en al een
aantal mensen kunnen opzoeken, maar ons niet gevonden.
Na de handschudsessie eerst maar eens gepind, de munteenheid
staat hier ook als $ en dat schepte voor mij wat verwarring,
maar gelukkig kun je meerdere keren pinnen, anders had ik de
gouden pas al vroeg moeten gebruiken en dat was voorlopig nog
niet de bedoeling.
Nadat iedereen voorzien was van zijn eerste cash zijn we in
taxibusjes naar het hotel gegaan. De eerste kamer die we
kregen was nog niet schoon, de bedden ook nog niet opgemaakt
dus de schrik kwam er al weer in. Gelukkig bleek er een
misverstand te zijn, de manager wist niet (meer) dat we
zouden
komen en al snel konden we van kamer wisselen en was alles in
orde. We hadden zelfs 4 bedden, het toilet deed het en er kwam
warm water uit de douche. Wat wil een mens nog meer.
Omdat we (vooral Piet) erg moe waren hadden we geen zin meer om
te gaan eten, we waren bovendien in het vliegtuig al volgepropt.
Een biertje, en daarna nog een, ging er wel in, samen met de
chips die door de bar werden verstrekt. In de bar waren ook
zeer dronken Mexicanen en dat gaf wel wat bekijks, één van
die jongens viel ook gewoon compleet met kruk om. Een andere
was in slaap gevallen op de kruk, toen hij wakker werd bestelde
hij nog een biertje en dat dronk hij in één keer leeg voordat
hij weer verder ging slapen. Al met al goed om wakker te
blijven, we gingen om half elf naar bed
(onze lijven vonden het toen half zes en vonden het
dus ook welletjes geweest).
Zondag 29 juni
Goed (Piet redelijk) geslapen, we werden om half zeven allebei
wakker. We zijn om zeven uur opgestaan na eerst nog wat te
hebben gedoezeld. Om kwart voor acht waren we beneden voor het
ontbijt. We hebben ontzettend veel informatie gekregen en ook
een boekje wat Marjan zelf had samengesteld van alle plaatsen
die we zouden aandoen. Ze had het in ieder geval goed voor ons
voorbereid.
Daarna zijn we met het grootste gedeelte van de groep naar het
Antropologisch Museum geweest. Na een stukje met de metro voor
wel $2,00 was de rest een leuke wandeling langs een soort
buitenexpositie met natuurfoto's van Zuid- en Midden Amerika.
Het laatste stukje was door een park, omdat het zondag was
waren er ook veel Mexicanen, vooral op de terugweg.
We kregen bij het museum het boekje van Marjan
(later bleek dat we het geleend hadden). Er waren heel erg veel
mooie dingen te zien, ondanks dat de Maya zaal gesloten
was i.v.m. een verbouwing (natuurlijk hebben wij dat weer).
In het museum hebben we ook een lekker soepje gedaan als
lunch. Tortillasoep met van alles erbij zoals guacomole en
spekjes. Terug met de metro naar het hotel waar we Marjan het
geld gaven voor de show die we met een aantal 's-avonds
zouden bezoeken. Toen we dat hadden geregeld zijn we samen naar
de Zócalo gegaan. Eerst maar naar het Nationaal Paleis waar we
onder inlevering van een paspoort naar binnen mochten om de
muurschilderingen van Diego Rivera te bekijken. Die vertellen
het verhaal van de Mexicaanse beschaving vanaf het moment dat
de Azteken de komst van Hermán Cortés zagen als de komst van
de god Quetzalcóatl, zoals de voorspellingen van de
hogepriesters hadden aangekondigd.
Daarna hebben we de Templo Mayor bezichtigd (compleet met museum),
de eerste Aztekentempel gebouwd op de plaats waarvan dezelfde
profeten hadden gezegd dat het de heiligste plaats was omdat
ze daar een adelaar zagen gezeten op een cactus met een slang
in zijn bek. Toen we genoeg hadden van het museum zijn we nog
in de basiliek geweest en toen hadden we even genoeg van cultuur
en zijn we terug gegaan naar het hotel voor een biertje onder
het genot van een plaatselijke (zeer dronken) zanger. Hij kreeg
nog bijval van een dame aan de bar en toen was het feest compleet.
Later kwam er een andere man binnen met wel een
veel betere stem en die gaf ook nog een nummertje weg.
Hoe dan ook, de Corona smaakte er niet minder om. Om even wat
bij te komen zijn we een uurtje naar de kamer gegaan.
Om half zeven verzamelen voor het diner dat we gezamenlijk zouden
doen omdat dat wel goed uitkwam i.v.m. de show. Piet had wat veel knoflook
op zijn vis (het was twee dagen later nog te ruiken). Er kwam
ook nog een mariachi band spelen. We zijn gaan wandelen naar
de folkloristische show die erg mooi was, met dansen en
klederdrachten uit alle regio's van mexico.
Om half twaalf gingen we naar bed, morgen om half zeven loopt
de wekker af.
Maandag 30 juni
We hebben ontbeten met soep, thee en Bolletje Landoogst.
Marjan had ons namelijk gewaarschuwd dat we op tijd moesten gaan
ontbijten omdat het hier allemaal wat langer duurde en ze toch
echt om acht uur wilde vertrekken. We hadden geen zin in
stressen omdat het ontbijt te laat was en hebben dus lekker op
de kamer wat genomen. Om acht uur zaten we dat ook met z'n
allen in de bus die lekker luxe is, compleet met airco en
Ruben onze chauffeur.
We zijn weer onderweg, vandaag gaan we naar Taxco, maar niet
zonder ook iets bijzonders gezien te hebben, namelijk onze
eerste Aztekensite Teotihuacán. De op twee na grootste piramide
staat hier, de piramide van de Zon. Natuurlijk hebben we die
en de piramide van de Maan beklommen. Het was heerlijk weer,
voorlopig treffen we het nog, de zon schijnt volop ondanks dat
het regentijd is. Ik had alleen flink last van mijn ogen,
waarschijnlijk gisteren te lang doorgelopen met vuil achter
mijn lenzen. Tussen de middag hebben we in een truckerrestaurant
lekker samen aan een tafeltje gegeten.
's-Middags hadden we de rest van de rit naar Taxco.'s-Avonds
vroeg Marjan of ze mee mocht gaan eten, natuurlijk mocht dat.
Voor het eten nog even gepind op de Zócalo waar een politieke
bijeenkomst was, op de één of andere manier zijn er altijd
verkiezingen als wij in een land zijn, maar we konden er
gelukkig gewoon door. Lekker gegeten op het balkon van een
restaurantje aan de Zócalo. Marjan ging op tijd weer weg, ze
moest de administratie nog gaan bijwerken en was ook een
beetje moe. Wij hebben haar eten maar afgerekend, ze had
alleen een fruitsalade, soep en een frisdrankje. Wij hadden
lekker een vleesschotel met biertjes. Henk, Hanneke, Formijn
en Marg zaten op het andere balkonnetje.
Dinsdag 1 juli
Toen we wakker werden regende het pijpenstelen, dus bleven we
maar even binnen, het heeft niet zoveel zin om je nat te laten
regenen als je weet dat het ook weer over gaat en de stad niet
zoveel te bieden heeft dat je het niet in één middag kunt doen.
Ontbijten zat er ook dus even niet in, in ons eigen hotel was
niets te krijgen behalve wat koffie. Gelukkig hebben we eigen
voorzieningen voor dit soort gevallen. Toen het droog werd zijn
we lekker gaan rondlopen, eerst maar over de markt, daarna
enkele van de vele honderden zilverwinkeltjes binnengelopen.
Het is tenslotte niet voor niets de zilverhoofdstad van mexico.
Natuurlijk ook wat leuke dingen gekocht, twee paar oorbelletjes
en een boekenlegger van zilver. Voor Charlene een kettinkje en
oorbelletjes voor haar verjaardag. Samen hebben we geluncht
bij El Adobe, met uitzicht op een pleintje waar de collectivo's
hun standplaats hadden en ook erg veel gewone kevertjes
rondreden. Dat was overigens toch wel een van de dingen in
dit stadje, er reden ontzettend veel kevers rond, zelf de
taxi's waren kevers zonder passagiersstoel naast de chauffeur.
Daar kon dan mooi de bagage ingepropt worden Het was een
restaurantje dat ik had uitgezocht in de Planet en weer niet
verkeerd. We bedachten dus dat we daar
's-avonds ook maar moesten eten. Onderweg het winkelen hebben
we ook de kerk nog bezocht en het Casa Borda. Wel leuk, maar
niet echt speciaal.
Het zilvermuseum(pje) was helaas gesloten wegens verbouwing,
ze waren er ook lekker in bezig.
Na de lunch eerst maar even naar de bank om dollars om te
wisselen voor de groepspot, het was maar liefst US$400,00 voor
ons tweeën. Alsof het niets is. Er zijn dan ook wat twijfels
over de hoogte van de fooien die worden gegeven, maar we zien
het kasboekje wel een keer langs komen.
Daarna nog wat meer zilverwinkeltjes bezocht en toen echt mooie
dingen gekocht. Ik zag in het voorbijgaan een winkeltje met
zilveren sieraden met grote stenen, maar durfde niet te vragen
wat het allemaal kostte. Na twee keer langsgelopen te zijn
vroeg ik het dan toch maar en het bleek reuzengoedkoop. Het
was namelijk verzilverd, maar dat geeft voor mij helemaal
niets, het zijn toch sieraden die ik niet elke dag draag.
Voor 60 pesos (US$ 6,00) had ik een ketting met oorbellen,
goedkoper nog dan het setje dat ik voor Charlene had gekocht
(maar dat is dan ook echt zilver).
Onderweg naar het hotel liepen we langs een winkel waar echt
heel mooie spullen lagen en daar zag ik een ketting die me
gelijk opviel. Die was dan ook een stuk duurder, De verkoopster
begin met 700 pesos, maar dat had ik er niet voor over.
Uiteindelijk kwamen we een prijs van 400 pesos overeen, en nam
ik hem mee. Het frappante was wel dat ik de verzilverde
spullen mooi ingepakt meekreeg terwijl de dure ketting gewoon
ik een zakje ging.
Na al dat vermoeiende gewinkel zijn we maar gaan uitpuffen op
het dakterras van een pizzeria waar ze overheerlijke nacho's
met guacomole hadden, evenals lekker koude Corona con limón.
Daarna terug naar het hotel om Marjan het geld voor de groepspot
te geven, wij kunnen het maar kwijt zijn en die kunnen we dus
niet meer verliezen of laten jatten.
We hebben het diner lekker samen gedaan bij El Adobe, eerst
zaten we weer op een balkon, maar daar waren zoveel wespen
dat we maar uitweken naar binnen. Het eten was er net als in
de middag weer prima. We gingen lekker op tijd naar bed, zoals
zo vaak het geval is op onze vakanties.
Ik werd 's-nachts met een vreselijke pijn in mijn ogen wakker,
ik wist niet wat me overkwam. Het was alsof iemand mijn beide
ogen met naalden aan het bewerken was. Het maakte niet uit of
ik ze open of dicht had, de pijn was bijna niet te harden. Ik
werd dan ook verschrikkelijk bang voor ernstig letsel aan mijn
ogen en zag mezelf al helemaal blind worden. Piet werd op een
gegeven moment wakker en samen hebben we gewacht tot het wat
minder werd (dat gebeurde na een poosje gelukkig wel). We
hebben allebei toch nog een paar uur geslapen.
Woensdag 2 juli
Ik ben wakker geworden met nog steeds veel pijn in mijn ogen,
de oogleden zijn ook vreselijk opgezwollen, ze zitten dan ook
helemaal dicht. Gelukkig hebben we vandaag een lange reisdag
zonder bezichtigingen. Als het dus niet anders kan hoef ik
niet eens de bus uit (behalve dan natuurlijk om te plassen).
In de bus wil ik eigenlijk niet gaan slapen, het is moeilijk
en pijnlijk om de ogen dan weer open te doen. Toch is openhouden
ook heel erg moeilijk en ik ga dan toch maar even slapen. Na
twee uur werd ik wakker en het opendoen viel eigenlijk best mee,
of de pijn vannacht was zo erg dat deze daarbij in het niet
valt. Hoe dan ook, ik moest de bus uit om te plassen, zonnebril
maar opgehouden. Iedereen van de groep was bezorgd en een aantal
mensen bood allergiemedicijnen aan, maar die heb ik vooralsnog
maar afgeslagen. Eerst deze dag maar eens door en als het
morgen nog niet over is maar naar een dokter.
De hele dag heb ik doezelend doorgebracht en het ging elke keer
dat ik wakker werd een stukje beter (zie je wel dat ik me altijd
beter slaap). De oogleden slonken ook gaandeweg de dag.
Tussen de middag hebben we gegeten in een truckerrestaurant en in de
namiddag hebben we een klein dorpje bezocht, vooral om het
kerkje.
Helaas was het gesloten, maar het was evengoed wel
lekker om weer even uit de bus te zijn.
Om zeven uur kwamen we aan in ons hotel in Oaxaca, het is weer niet verkeerd.
Om te vieren dat de oogjes toch weer redelijk gingen zijn we bij
El Naranjo gaan eten (hadden we toch wel gedaan, hij stond op
het lijstje). Het was een mooi restaurantje met heerlijke
gerechten. Als voorgerecht nam ik een salade met basilicumdressing en Piet niets.
Heerlijke hoofdgerechten en een fles Cassillero del Diablo
Blanco erbij. Na het eten nog koffie met een borrel en het was
weer af. Het kost wat..., en dan doen we toch altijd één keer,
dus waarom niet al in het begin van de vakantie.
Donderdag 3 juli
We zijn op tijd opgestaan, om half zeven, om met de groep
gezamenlijk te ontbijten.
Daarna met z'n allen in de bus voor
de bezichtiging van Monté Alban. Een heel mooie site, heel
anders dan Teotihuacán. Toen we aankwamen waren we de eersten
en was de site dus helemaal leeg, erg mooi voor de foto's. We
hadden een gids die erg veel, maar zeker ook op een interessante
manier vertelde. Het is een zeer groene site met goed
gerestaureerde gebouwen en onderhouden groen. Ook de zaken
die geen gebouw waren geweest zoals de standbeelden van
verschillende volken waren erg mooi. Het leek alsof de
Azteken in Egypte en Africa waren geweest (dat vertelde in
ieder geval de gids), op de verschillende standbeelden waren
afbeeldingen te zien van figuren die er zo uitzagen.
Natuurlijk hebben we alles weer beklommen waar wel een trap
maar geen hekje of touw stond. Nadat we de rondleiding van de
gids hadden afgerond hadden we zelf nog vrije tijd en zijn we
lekker zelf rond gaan struinen. Nadat we alles goed hadden
bekeken zijn we nog het museum in geweest, ook daar waren
erg mooie dingen te zien.
Na de lunch op de Zócalo die voor mij tegenviel zijn we de
stadswandeling gaan doen. Lekker ontspannen lopen in eigen
tempo, onderweg kwamen we ook nog het restaurantje tegen dat
we hadden uitgezocht om die avond te gaan eten. Helaas was
de grote kerk gesloten tussen één en vijf uur, dus het museum
maar in. Heel mooie zaken, het is gevestigd in een oud klooster
naast de kerk en zeer goed onderhouden. Na het museum de kerk
opnieuw geprobeerd, maar nu was er weer een mis bezig. Dan
maar koffie gaan drinken. We hebben café Gecko gevonden, ook
weer een binnentuintje. Ze weten het hier in mexico wel lekker
aan te kleden, het is in ieder geval erg gezellig. Lekker
cappuccino en daarna een biertje. Uiteindelijk toch nog de
kerk bezocht, de mis was net uit, er was een dankmis geweest
voor verplegend personeel, die er dan ook in hun dienstkleding
rondliepen. Onderweg terug naar het hotel hebben we nog een
andere kerk van de route bezichtigd. Daar liepen we ook Marc en
Mirjam tegen het lijf. Helaas begon het te regenen, maar
gelukkig hadden we genoeg tijd om te blijven schuilen. Om half
zeven waren we weer terug in het hotel. Ik heb heel even tijd
genomen om te schrijven en toen we wat waren opgefrist zijn we
gaan eten bij El Topil. Heel speciaal, een restaurantje met
vijf tafels, als je ging zitten kreeg je behalve de menukaart
ook een tafelbel. Zo kon je zelf bepalen hoe langzaam of snel
het allemaal ging. Heerlijk gegeten met wat biertjes, het
kostte heel weinig. Na afloop nog een afzakkertje genomen op
de Zócalo en lekker naar bed.
Vrijdag 4 juli
Vanmorgen hebben we bij een restaurantje op de Zócalo gegeten.
In het hotel stond wel een lange tafel gedekt, maar onze groep
had pas ontbijt voor morgen besteld, dus het zou wel voor een
andere groep zijn (of niet zoals later bleek).
We zijn samen met de groep naar Mitla geweest, een site met heel mooie
mozaïeken.Die hadden ze gemaakt door het bovenste gedeelte
van stenen weg te kappen zodat er een patroon ontstond. Weer
iets heel anders dan het stucwerk dat we bij andere sites als
versiering hadden gezien.
Daarna gingen we naar een Mezcalfabriekje waar we uitleg kregen
over hoe deze (sterke) drank gemaakt wordt. Er werd ook nog wel
gebruik gemaakt van ezels om de pers te bedienen.
We konden ook Mezcal proeven in verschillende smaakjes, maar ik
blijf het niet lekker vinden. Als laatste bezienswaardigheid van
deze dag zijn we naar Tule geweest waar een zeeeer grote boom
staat. Hij is 2000 jaar oud en heeft een omtrek van 58 meter.
De hoogte is 42 meter, dus het is eigenlijk een dik propje.
Toen we 's-middags terugkwamen zijn we lekker op 't gemakkie
weer door Oaxaca gewandeld. We hebben fruit met yoghurt,
koffie en een biertje bij café Gecko gedaan.
Daarna gingen we op zoek naar het restaurantje waar we die avond zouden
gaan eten, we waren toch in de buurt en dan hoefden we die
avond niet te zoeken. Helaas was het eerste gesloten wegens
een verbouwing, het tweede in de lijst konden we niet vinden.
Toch kwamen we genoeg tegen, we zouden dus vanavond wel zien
waar we terecht komen. Onderweg naar het hotel hebben we nog
even wat boodschappen gedaan voor de reisdag van morgen. Toen
we samen gingen lopen om bij een van de gevonden tentjes te
gaan eten bleken ze allemaal dicht te zijn, wat een nachtleven
hebben ze in mexico. Toen we een tent hadden gevonden waarvan
we dachten Dat lijkt wel wat bleken wij de enige gasten te zijn.
Toch maar de kaart gevraagd en wat lekkers uitgezocht. Toen we
de bestelling opgaven kwamen Hans en Gerry en Hans en Erna binnen.
We zijn bij elkaar aan één tafel gaan zitten en hebben lekker
en gezellig gegeten. Aan het eind van de avond nog een
afzakkertje genomen met Hans en Gerry en natuurlijk weer te laat
naar bed, dat is tenslotte standaard bij een aankomende reisdag
waarbij we vroeg op moeten.
Zaterdag 5 juli
Met een lange reisdag voor de boeg hebben we gezamenlijk in het
hotel ontbeten, ze moesten de tafel dus nog maar een keer dekken
na hun vergissing van gisteren. Het was wel een beetje raar
ontbijt, niet alles werd tegelijk gebracht, maar net toen we
toast met jam hadden gegeten kwamen de eieren. Ook moesten we
steeds bijvragen om toast, die kwam dan wel, maar het was beter
geweest als alles klaar had gestaan zoals de bedoeling was. We
mochten ook weer beginnen met Paludrine, dus daar moet nog een
routine voor opgebouwd worden, we houden elkaar wel alert.
De busreis was niet anders dan een beetje lezen, een beetje
slapen en plaspauzes. Tussen de middag hebben we wel in een
restaurantje een ongelofelijk lekkere vissoep gegeten. Hij
kostte 100 pesos, dus was niet echt goedkoop, maar ik kreeg
hem niet op. Een schaal vol met inktvis, gewone vis en garnalen,
het duurde dan ook zeker een half uur voordat ik het (bijna)
ophad. Daarna ging de reis weer verder, het was een mooie
tocht, maar wel erg lang. Het hotelletje is prima, we hebben
een goede kamer en alles werkt. Het enige nadeel is dat het er
werkelijk bloedheet is. Helaas wist ik niet dat voor de fan de
regel geldt dat stand 5 langzamer is dan stand 1 en ik dacht
dus dat hij op z'n hardst stond.
We redden het wel, jammer alleen dat het buitenraam niet open
kan, we zitten in een malariagebied en om mezelf nou helemaal
lek te laten steken zie ik ook niet zo zitten. In de regen zijn
we naar de pizzeria gelopen via de bogen van het centrale plein.
Lekker een pizza gegeten, de rest van de groep kwam ook nog
erbij. Gezellig, lekker en op tijd weer naar bed.
Zondag 6 juli
Marjan had een gezamenlijk ontbijt geregeld aan de overkant van
ons hotel. Het was prima, met een heerlijk bord fruit en toast
met jam. Het leek een beetje op een familierestaurantje,
iedereen hielp mee. Mama was het fruit aan het snijden, dochter
serveerde en zoontje zorgde voor voldoende stoelen
(zou Papa nog in bed liggen???).
Daarna hebben we een boottocht door de Sumidero Canyon. Het was
een mooie tocht waarbij we veel ibissen en pelikanen gezien
hebben. De gids stopte steeds bij iets bijzonders zoals
bijvoorbeeld een indianengezicht in de rotsen en een soort
waterval waardoor er mos op de rotsen ontstaan was. Het leek
een beetje op een kerstboom. Verder zijn we nog gestopt bij
een plekje waar een soort warmwaterbron onder water zat waardoor
het water op die plek warm was. Op de terugweg zagen we
babykrokodillen, we waren op zoek naar een grote, maar dit was
ook goed. We hadden heel even tijd nog om te eten en we zochten
een restaurantje aan de kade op. Toen we hoorden dat er geen
alcohol geschonken werd dachten we: Dan maar cola, maar toen
ze ook dat niet hadden zijn we maar naar een andere gelegenheid
gegaan. Daar kregen we wel gewoon bier bij onze soep. Later
hoorden we dat niemand van de groep verder alcohol had gekregen
in verband met de verkiezingen (het zal eens niet zo zijn).
Het restaurant waar wij waren was kennelijk afgelegen genoeg
om aan die regel voorbij te gaan.
Hup de bus weer in, we gaan verder naar San Cristóbal de
las Casas. Daar eerst maar de spullen in de kamer en de vuile
was naar de receptie gebracht. We deden de briefing in een
cafeetje omdat hij wat langer zou zijn, er moesten ook papieren
worden ingevuld voor de grens met Guatemala. Na de briefing
zijn we wederom samen lekker gaan lopen. We hebben het museum
van Na Bolom bezocht en gelijk maar gereserveerd voor het
diner van morgenavond. Volgens Henk en Hanneke is dat erg
speciaal, dus dat willen we ook meemaken. Koffie genomen op
de Zócalo bij de tent midden op het plein, bier was er niet
door de verkiezingen. Op het terras nog twee kleinigheidjes
gekocht van kindverkopertjes. We zijn lekker gaan eten, taco's
en een heerlijk stukje vlees. Nog even wat rondgewandeld en
daarna op tijd (vóór de regen) terug naar de kamer.
Maandag 7 juli
Onder begeleiding van gids Alejandro (Alex) hebben we twee
dorpjes bezocht. Eerst gingen we naar San Juan Chamula. Alex
nam ons eerst mee naar de kerk daar. Die is heel speciaal, er
staan geen bankjes maar er liggen dennennaalden op de grond.
Er wordt ook niet op een reguliere manier gebeden, maar er
lopen sjamanen rond die op de Maya manier aan gebeden en
genezing doen. De kerk is gewijd aan Johannes de Doper, de
gelovigen plaatsen hem boven Jezus omdat Johannes Jezus gedoopt
heeft. Verder staan er wel allemaal beelden van katholieke
heiligen, maar daar gaan ze ook weer op hun eigen manier mee om.
Elke heilige wordt één jaar onderhouden door een bewoner
van het dorp. Die richt daarvoor speciaal een altaar in zijn
huis op en als zijn huis niet voldoet huurt hij een extra
huis voor de periode van een jaar. De persoon in kwestie wordt
een Mayor Domo genoemd en heel vaak steken ze zich ver in de
schuld om aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. Ze moeten
namelijk ook alle bezoekers van het heiligenbeeld voorzien van
Pox (de lokale sterke drank) en zorgen voor wierook en kaarsen
voor het hele jaar.We zijn in een huis van een Mayor Domo geweest en een aantal
hebben ook Pox geproefd, maar ik hou thuis ook niet van jenever.
Nadat we nog even over de markt hebben gelopen en wat (betaalde)
foto's hebben gemaakt zijn we naar het volgende dorp gegaan:
San Lorenzo Zinacantán. Toen we daar aankwamen kregen we een
cadeautje, er was net een bijeenkomst van maar liefst zes
Mayor Domo's, volledig in oude Maya klederdracht. We mochten
even naar binnen en konden zo ook in de keuken kijken wat er
allemaal werd gekookt voor deze speciale gelegenheid. Alex
onze gids vertelde veel en zeker ook op een leuke manier, we
hebben ook nog zelf gebakken tortilla's op.
's-Middags hebben we mij Emilio's nog wat taco's gegeten, samen
één portie. De ober was nog zo aardig om een extra bordje en
bestek te brengen. Deze keer kregen we wel een biertje, de
verkiezingsdag was voorbij. We hebben nog wat gepind en lekker
rondgewandeld. De wandeling hebben we afgesloten met een biertje
op de Zócalo, waarna we met het grootste gedeelte van de groep
naar het klederdrachtenmuseum van Sergio Castro zijn geweest.
Toen we daar de rondleiding hadden gehad zijn we iets eerder
dan de rest van de groep weggegaan voor ons diner in het museum
van Na Bolom.
We waren mooi op tijd en zaten naast elkaar aan
het einde van de grote tafel. Toen we zaten zagen we ook Henk en
Hanneke en Formijn en Marg binnenkomen. Zij hadden niet
gereserveerd, maar konden toch blijven en zaten aan de andere
kant van de tafel. Leuk dat ze toch nog mochten blijven. We
hebben kennisgemaakt met Jim en Ethel, een stel uit Ierland. Zij
sliepen in het zelfde hotel en we hebben een fantastische avond
gehad met veel humor, maar ook serieuze gesprekken. Je vertelt
tegen een vreemde toch altijd meer dan tegen mensen waarmee je
de hele vakantie viert. Zo vertelde Piet dat hij gestopt was
met werken en Jim dat hij voor die beslissing zeer veel respect
heeft. Hij was namelijk ook al een paar jaar uitgekeken op zijn
baan en stond op het punt dezelfde beslissing te nemen. En dan
blijken ineens wildvreemde mensen gelijke problemen en ideeën
te hebben. Er kwamen daarna ook veel meer ontboezemingen,
doordat het "vreemden" zijn en ook wel een beetje ingegeven
door de wijn en het bier dat in aardige hoeveelheden over de
tafel ging (Cassillero rood is ook niet te versmaden).
Helaas bleek aan het einde van de avond de drank niet bij het
diner inbegrepen was, maar ook die rekening kon nog (net)
betaald worden. Toen we onderweg nog voorstelden om op de Zócalo
een afzakkertje te nemen waren ze het er roerend mee eens, maar
zij wisten dat bij Les Nubes het tot elf uur Happy Hour was,
dus dat werd het. Bovendien was dat ook in de straat van het
hotel, dus we konden naar huis toe kruipen. Dat moesten we dan
ook bijna, wat een hoeveelheid drank op één dag, maar wel lekker
en heel gezellig. We hebben nog een heerlijke anderhalf uur met
ze doorgebracht en zijn toen maar met z'n vieren naar het hotel
gegaan, de kroeg ging toch al dicht. Toen we opstonden om weg te
gaan bleek Piet zijn broek helemaal onder de kauwgom zat, dus
maar een volle beker ijs meegenomen om het te fixen. Nog even de
was opgepakt bij de receptie en de tassen ingepakt.
We zijn natuurlijk veel te laat gaan slapen, het wordt bijna een
gewoonte als we vroeg op moeten, om 5 uur zou de wekker weer
aflopen.
Morgen gaan we onderweg naar Guatemala.
Maandag 21 juli
Terug vanuit Guatemala en Honduras
Lekker vroeg opgestaan ondanks alle drank van gisteren. Om half
zeven stond een heerlijk ontbijt klaar, compleet met vers fruit,
eieren en pancakes. Om zeven uur gingen we op weg over een
verschrikkelijk hobbelige weg terug naar mexico. Onderweg zijn
we nog even gestopt in een dorpje, het was eigenlijk niet meer
dan een kruispunt van wegen met wat winkeltjes om te proberen
nog wat van onze Quetzales kwijt te raken aan chips en drinken.
De grensovergang was net aan de overkant van een rivier.
Tijdens de boottocht met een snelle kano hebben we de lunch
genuttigd (toast met suiker). Doordat de boot zo hard voer
waaide de suiker natuurlijk van de toast af, maar dat mocht de
pret niet drukken. Enkele anderen hadden bij het hotel een
lunchpakket besteld en hebben dat ook op dat moment ook
opgegeten. Toen we halverwege waren begon het aardig te regenen,
gelukkig was het droog tegen de tijd dat we er weer uit mochten.
Het maakte in ieder geval niet uit, de boot was tenslotte ook
niet overdekt, maar had alleen een overkapping. Hoe dan ook, het
was best leuk. Aan de andere kant stonden twee minibusjes op ons
te wachten, de bagage moest deze keer bovenop, maar ze hadden
een zeil voor het geval dat het verder zou gaan regenen.
Toen we net klaar waren met het in/opladen moesten we ineens weg
en werd de weg overspoeld door militairen en politie. De weg
waarop we stonden werd kennelijk ook als landingsstrip gebruikt
en er scheen een vliegtuigje aan te komen. Onze chauffeur was
niet snel genoeg weg en kreeg nog een stevige reprimande,
misschien ook wel een bekeuring, maar dat heb ik niet
meegekregen.Door al die hectiek hebben we ook de tassen niet
open hoeven maken.
Aan de grenspost aangekomen ging alles weer van een leien dakje,
waarschijnlijk ook vanwege het dreigende weer hadden de
douaniers niet de behoefte om veel aan controle te doen.
Even moesten we nog terug omdat er nog een papiertje in mijn
paspoort zat en Marjan dacht dat bij het verlaten van het land
problemen zou kunnen opleveren.
Onderweg zijn we gestopt bij Bonampak, een site met mooie
muurschilderingen. Toen we daar aankwamen bleek de prijs van
het transport bijna verdubbeld te zijn ten opzichte van de
vorige keer dat Marjan er was, ze probeerde nog wat te regelen,
maar dat ging dus niet. Toen zijn we omgedraaid en hebben we
een stukje verder terug vervoer geregeld, dat was wel een
normale prijs. De toegangsprijs moesten we toch apart betalen.
Marjan ging niet mee de site op en vroeg mij de kaartjes te
regelen. In een tot busje omgebouwde camper zijn we naar de
site gegaan. We pasten niet allemaal dus er kwam ook nog een
taxi bij die bij ons de APK nog niet zou hoeven te proberen.
Garantie op afkeuren was zeker niet teveel gezegd.
Aangekomen bij de site kochten we de kaartjes en gingen we
ieder voor zich op pad. De site was niet groot, maar het had
er wel lekker geregend, het resultaat was flink soppen in de
grasvelden. De muurschilderingen waren heel erg mooi, de
beschrijving en de verklaring in de Planet klopte
aardig. Daarnaast hebben we ook een mooi stuc masker gezien en
de piramide beklommen. Onderweg terug kwam ik in gesprek met
een Mexicaanse studente (Susana) die ons ook al in Tikal had gezien. Ze
was samen met haar vriendin een maandje aan het rondtoeren.
Altijd leuk om met vreemde mensen te praten die dezelfde
interesses hebben (zoals het klauteren op piramides). We waren
allemaal op tijd weer terug voor de rit naar het startpunt,
alleen was de camper weg. Hij was net daarvoor "even" iets gaan
doen zei de chauffeur van de taxi. Al met al hebben we ruim een
half uur staan wachten op die grapjas. De mensen uit de taxi
gingen maar vast, het heeft ook geen zin om allemaal te wachten.
Daarna zijn we met de minibusjes verder gegaan naar onze
eindbestemming van die dag Palenque. Tijdens de rit zette de
chauffeur een bandje met westerse muziek op waar we lekker op
hebben meegezongen (meegejankt). Aangekomen in Palenque bleken
we in een lekker luxe hotel te zitten, met een kamer die net
helemaal opgeknapt was, je rook de verf nog.
Na de briefing eerst maar een biertje op het terras en gelijk de
rekening maar geopend voor de creditcard. Samen met Hans en Erna
hebben we bij een restaurantje in de buurt lekker gegeten. We
namen nog een biertje mee naar de kamer als afzakkertje.
Dinsdag 22 juli
Vandaag staan de Palenque ruïnes op het programma. Na een lekker
ontbijtbuffet in ons eigen hotel
(gemakkelijk zo'n creditcardrekening), zijn we met een
collectivo naar de ruines gegaan. In eerste instantie viel het
vinden van een collectivo niet mee, nog een paar keer gevraagd,
maar natuurlijk stonden we goed, er was er alleen 10 minuten
geen langs gekomen.
Toen we er één hadden aangehouden en instapten werd ik op mijn
schouder getikt en jawel, daar was de studente die we in
Bonampak hadden ontmoet. Het kon haast geen toeval zijn en we
hebben haar e-mail adres dan ook gekregen. Toen we aankwamen
bij de ruines stond er al een lange rij voor de kassa's, dus de
eerste twintig minuten waren al om voordat we kaartjes hadden.
Het was maar goed dat we heel de dag de tijd hadden. We zijn
eerst naar het museum gelopen, dus eigenlijk het park weer uit.
Aangekomen in het museum vroeg ik of we permissie kregen om in
de tombe van Pakal te gaan. Helaas was het niet mogelijk omdat
het vakantietijd was en veel te druk op de site om slechts
enkele mensen daarin toe te laten. Dan maar eerst het museum
bezocht, er staan heel erg mooie stukken. Daarna hebben we
maar koffie gedaan voordat we aan de klim terug naar de
site begonnen, het is jammer dat het niet gelukt is om de
tombe in te komen, maar het zit nou eenmaal niet altijd mee.
We hoorden onderweg naar boven ook een vreselijke herrie, dat
bleken brulapen te zijn. Ze maken meer kabaal dan in Tikal.
We hebben de site heerlijk op ons gemak bekeken, eerst op een plein
met vier piramides waar we er drie van beklommen hebben. Op één
ging ik even zitten terwijl Piet een foto maakte, dat was dus
goed fout. Ik ging op een randje zitten, maar stootte daarbij
vreselijk mijn toch al beurse stuitje (van het paardrijden in
Rio Dulce). Vloeken op een piramide mag best en dat lukte dan
ook aardig.
Daarna hebben we alle mooie dingen van de site bekeken, we
hebben zelfs nog iets gezocht (maar niet gevonden) dat
Hans en Gerry waren tegengekomen. Zij hadden een aantal
werklieden gezien aan het werk aan een replica van een
stucpaneel. Toen we door de ondergrondse tunnels op het
middenplein van het Palacio aankwamen zag ik het even niet
meer zitten van de warmte en ben een kwartiertje in de schaduw
gaan zitten lezen, terwijl Piet onvermoeibaar het gebouw ging
onderzoeken.
Om twee uur waren we terug bij het hotel waarna we de stad
ingingen voor een soepje, verder was er in de stad niet veel
te doen. Dan maar even een supermarktje in voor wat boodschappen
zoals chips en Bacardi en terug naar het hotel. Daar heb ik
lekker een uurtje geslapen, Piet keek wat TV.
's-Avonds hebben we samen gegeten in een restaurant
(flesje erbij!!!) op het plein. We zaten op het boventerras,
lekker in de buitenlucht. Toen het begon te regenen was het
even inschikken, maar verder was het prima.
In het hotel zoals gebruikelijk weer een biertje voor op de
kamer en op tijd naar bed op deze toch vermoeiende dag.
Woensdag 23 juli
We gaan weer een reisdag doen, Marjan had voor een ontbijt
gezorgd in het hotel en mooi op tijd vertokken we met de bus
naar Mérida, onze laatste plaats in mexico en van deze reis.
Omdat we een eigen bus hadden konden we aan het einde van de
dag ook de site van Uxmal bezoeken. Als we met een openbare
bus hadden moeten reizen was dat niet mogelijk geweest.
Na een uurtje rijden begon het feest, de bus was kapot.
Gelukkig hebben ze hier handige chauffeurs, maar ik zag de
bui al weer hangen, toch niet naar Uxmal. Hij had het in een
klein half uurtje gefikst, dus de schade viel mee. Nog een
stuk verder zette de chauffeur de bus weer langs de kant, deze
keer duurde het veel langer, maar dat komt omdat het nu echt
werd gerepareerd door busmonteurs.
De chauffeur was daar dus duidelijk bewust gestopt en de eerste
stop was alleen maar een lapbeurt geweest om nog naar de garage
te komen. Uiteindelijk gingen we na een uurtje verder.
Tussen de middag zijn we gestopt voor de lunch in een
restaurant aan het strand waar we allebei een soepje hadden,
Piet sopa de mariscos en ik een sopa de camarones, heerlijk weer.
Na de lunch was duidelijk dat de chauffeur probeerde de
verloren tijd in te halen en dat is ook nog aardig gelukt.
Om vier uur kwamen we aan in Uxmal. Daar vertelde Marjan dat
de site eigenlijk om vijf uur sloot, maar dat half zes ook wel
geen probleem zou zijn. In eerste instantie gingen we aardig
doorstappen totdat ik op enig moment zei dat ik het wel goed
vond. Liever een paar dingen op 't gemak dan als een idioot
overal langs rennen. Toen we dat eenmaal hadden bedacht en op
ons gemak gingen lopen en bekijken werd het een stuk leuker.
Uiteindelijk hebben we toch alles nog gezien. Het is een mooie
site met als twee mooiste gebouwen de Burcht van de Magiër en
het Nonnenklooster.
We werden om vijf voor half zes (met nog een heel aantal
mensen) geroepen door de kassier/bewaker. We moesten er toen
toch echt uit. Toch nog de moeite waard om voor te stoppen.
Marjan vond het gehol van ons zo goed dat ze een ijsje
trakteerde, niks mis mee, het was ook bloedheet.
Toen we aankwamen in Mérida bleken de straten blank te staan,
gelukkig niet in de straat van ons hotel. De spullen werden
weer in de kamer gegooid en het was weer tijd voor een korte
briefing. Toen Marjan zei dat ze de laatste avond gezamenlijk
wilde gaat eten hebben wij ze (apart) verteld dat wij zo onze
eigen tradities hadden en dus niet mee zouden gaan. Ze keek
even wat sip, maar had er natuurlijk geen bezwaar tegen.
Na de briefing zijn we nog voor het douchen eerst maar eens
een biertje gaan doen met Hans en Gerry (het blijft een gezellig
stel). Omdat we toch al samen waren spraken we ook maar gelijk
af om samen te gaan eten bij een tentje dat ik in de Planet
had gevonden. Het was erg lekker, weer in een binnentuintje en
ook weer met muziek. Dit keer een enkele zanger die zichzelf op
gitaar begeleidde. Jammer dat het vaak zo hard was, maar toch
wel erg leuk. Na het eten hebben we nog een afzakkertje gedaan
op het plein. We wilden graag koffie met iets erbij, maar dat
iets erbij was wat lastig. Ze hadden wel Amarettokoffie, maar
geen koffie met los Amaretto. Toen werd het maar Cointreau met
ijs (ook lekker). De heren namen koffie met rum ernaast, er was
geen cognac. Al met al toch wel lekker. Op een mooie tijd om
half twaalf naar bed.
Donderdag 24 juli
We hebben op de kamer ontbeten met toast die we over hadden van
de vorige lunch. We zijn met de hele groep in onze eigen bus
naar Chitzén Itzá gegaan. Toen we net de straat uit waren werd
Henk misselijk, hij had al een paar keer die ochtend overgegeven
en het ging dus echt niet goed. Helaas moesten hij en Hanneke
dus achterblijven in Mérida.
Aangekomen bij de site kocht Marjan onze tickets en mochten we
vrij rondlopen. Het is een prachtige site, wel met heel veel
toeristen maar dat is niet zo erg (voor een keer). We hebben
uitgebreid rondgekeken en ook de binnenpiramide van de Great
Pyramid beklommen.
we moesten daarvoor even wachten. Bij ons
in de rij stonden ook mensen uit een Amerikaanse groep die om
kwart over elf bij de bus moesten zijn. Dat is dan wel even zuur
als de deur pas om tien over elf open gaat. Een aantal was dan
ook al weg gegaan, maar twee bleven staan, zo van: die bus
die wacht maar even.
Wij waren het er dus echt weer over eens dat een dergelijke
reis dus niets voor ons zou zijn. Waarschijnlijk deden zij
Uxmal en Chitzén Itzá op één dag.
Ook de Offerput, het Observatorium en de verschillende tempels
waren zeer de moeite waard. Toen we klaar waren met de
rondwandeling (of in ieder geval weer even genoeg hadden gezien)
en dorst kregen deden we een Corona. Ik wilde ook een zak chips
kopen, maar 28 pesos ( US$ 2,80) gaat me toch net iets te ver.
Om vier uur in de middag waren we weer terug in het hotel en
hebben we eerst maar eens een kopje bouillon genomen. Daarna
zijn we in een soort staatswinkel een souvenir gaan kopen, een
mooi Maya kopje. Toen we uitgeshopt waren liepen we Hans en Gerry
tegen het lijf op een terras en hebben we maar een biertje
gedaan (het leven is verschrikkelijk).
Toen zij weg waren werd onder begeleiding van een fanfare de
vlag gestreken. Piet ging uiteraard foto's maken, terwijl ik
op de biertjes bleef passen. Toen Piet helemaal met zijn camera
in de aanslag klaarstond bleek de fanfare wel zijn kant op te
komen (daar had hij al foto's van genomen), maar de vlag de
andere kant opgedragen te worden. Je kunt niet altijd mazzel
hebben.
Verder lopend zijn we Mirjam tegen gekomen, zij was alleen op
pad, Marc was ziek geworden en bleef liever in bed om geen
risico te lopen om morgen met koorts het vliegtuig in te
moeten. We liepen samen met Mirjam terug naar het hotel om
voor Marc een soepje te maken en zijn daarna gaan omkleden.
Eerst maar eens naar een internetcafé om het telefoonnummer
van Saskia op te zoeken. Dat staat wel in de mobiele telefoon,
maar
die moet je dan wel bij je hebben. Nadat dat karweitje geklaard
was en we de mail van Patrick en Marike gelezen hadden
(zij zijn de 23e vertrokken naar Griekenland) zijn we samen
bij Pancho's gaan eten.
Daar begon het al goed, we namen een Corona voor de dorst en
zouden daarna een flesje wijn doen, het is tenslotte de
laatste avond (en zo hebben we elke keer een andere smoes).
Toen de bestelling kwam bleek het nog Happy Hour te zijn en
werden er vier Corona's op tafel gezet. Omdat we die middag
al wat bier hadden gedronken hebben we de wijn maar laten
zitten en zijn bij het bier gebleven.
Ik begon met een overheerlijke salade als voorgerecht en
(natuurlijk) garnalen als hoofdgerecht. Piet hield het bij een
flinke biefstuk als hoofdgerecht. Beide gerechten werden aan
onze tafel klaargemaakt, compleet met een aantal soorten drank
om te flamberen. Als toetje namen we een Maya koffie, meer
drank dan koffie. Ook die werd met een kleine show aan onze
tafel bereid. Erg leuk en lekker allemaal. Toen we waren
uitgegeten en de rekening hadden betaald zijn we naar het
plein gelopen, waar we Hans en Gerry tegenkwamen. We hadden
ook los/vast afgesproken nog een afzakkertje met elkaar te
doen. We hadden goed en wel de koffie besteld, de ober wist
nog welke drank we erbij wilden, en toen kwamen Hans en Erna
er ook bij. Nadat iedereen weg was hebben we samen nog een
drankje gedaan om de laatste avond van de vakantie samen af
te sluiten, zoals ook onze gewoonte is.
Vrijdag 25 juli
Onze laatste dag voor dit jaar in Midden-Amerika, aan alle
leuke dingen komt ooit een einde. We hebben gelukkig nog een
ochtend om in Mérida rond te kijken. Eerst maar eens ontbeten,
dat deden we in een tent waar in het midden een koffiebranderij
stond te werken. Het was goed dat we ergens in een hoekje zaten,
het ging even mis, de zaak kwam aardig onder de rook te staan.
We zijn nog naar het Palace Nacional geweest om de
muurschilderingen te bekijken, ook die waren weer erg
indrukwekkend. Daarna hebben we een beetje rondgelopen,
onderweg naar een kerkje kwamen we langs een verschrikkelijk
blauw gebouw dat het Paleis van Justitie bleek te zijn. Het had
in Griekenland niet misstaan. Nog een koffie gedaan en een
boekje over de Maya-cultuur gekocht.
Daarna zijn we teruggegaan naar het hotel waar Marjan ons nog
het restant van de groepspot teruggaf en een presentje: een
Guatemalteeks gelukspoppetje (een hele familie zelfs).
Met taxi's gingen we naar het vliegveld, Marjan vloog met ons
mee naar mexico-stad. Aangekomen op het vliegveld namen we
afscheid en heeft een medewerker van het vliegveld groepsfoto's
gemaakt. Bij het inchecken bleken we weer geen plaatsen naast
elkaar te hebben, maar dat loste zich op toen Marg wel wilde
ruilen. Nog een ruiltje met de dame die naast ons in het
vliegtuig zat en alles was weer in orde. De terugreis was weer
hetzelfde als de heenreis, ik sliep veel en Piet heeft geen
oog dicht gedaan.
Aangekomen op Frankfurt hebben we met Hans en Gerry en
Marc en Mirjam een drankje gedaan. Onze lijven bedachten dat
het 08.05 was, gelukkig zeiden onze horloges dat het 15.05 was,
dus we konden gewoon een biertje/wijntje doen. Hans kwam terug
met halve liters witbier, dus dat was weer van dik hout. Ach,
we zijn er zo intussen aan gewend. Daarna gaf Marc nog een
rondje, maar dat werden gewone biertjes.
Nog een stukje terug naar Amsterdam waar we met achten nog een
afzakkertje deden, de eerste keer dat we dat doen en op ons
initiatief, dus dat zegt wat over het gezelschap.
Toen we treinkaartjes hadden gekocht hebben we vanuit een
telefooncel Saskia gebeld met onze aankomsttijd op het station
in Den Bosch, maar dat ging natuurlijk weer helemaal mis. Op
Duivendrecht hoorden we dat er een bovenleiding kapot was, dus
hebben we de metro naar Amsterdam Centraal genomen en van
daaruit de trein naar Den Bosch (die via Hilversum ging). Omdat
het zo druk was en de NS weer uitblonk in miscommunicatie hebben
we heel de reis eerste klas gezeten, ik had niet de behoefte
om te blijven staan en ik weet dat er bij problemen toch nooit
controle is.
Een half uur te laat kwamen we aan in Den Bosch, gelukkig
stonden Peter en Saskia er nog, dus we waren zo weer thuis.
Even de oudjes gebeld, lekker wat gedronken met de kids en
toen om half twaalf naar bed, gelijk over de jetlag heen.
Zoals altijd is het goed weer thuis te zijn!!
NB. De groepspot was prima, het leek veel, maar er werden niet
alleen fooien maar ook ontzettend veel andere dingen uit
betaald, zoals entrees en gezamenlijke ontbijten.
